Doradztwo podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych nr 9/2018

Doradztwo podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych nr 9/2018





ARTYKUŁY I STUDIA
 

 
Akty wykonawcze do ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 4
Aleksandra Garbarczyk  
Raportowanie schematów podatkowych – projektowane regulacje od dnia 1 stycznia 2019 r. 6
Mariusz Kuśmierczyk  
Czy trzeba płacić podatek dochodowy przy sprzedaży gospodarstwa rolnego lub jego części przed upływem 5 lat od nabycia 9
Marek Zagórski  
Potrącalność kosztów uzyskania przychodów innych niż bezpośrednio związane z przychodem 12
Katarzyna Wawrzonkiewicz  
Świadczenie usług związanych z działalnością obiektów sportowych oraz usług związanych z poprawą kondycji fizycznej na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług 15
Barbara Głowacka  
Przekazanie towarów na cele charytatywne a opodatkowanie podatkiem od towarów i usług 17
Małgorzata Słomka  
Podatek odroczony 20
Alan Lipnicki  
Warunki faktycznego zwiększenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w przypadku dotacji 22
Rafał Linka  
Prawidłowe ustalanie prewspółczynnika przez gminę w przypadku działalności wodno-kanalizacyjnej 24
Kacper Wolak  
Prawnopodatkowe skutki umowy cash poolingu 25
Sebastian Kopacz  
Rozliczenie przez spółdzielnie mieszkaniową dochodów z tytułu wynajmu pomieszczeń dodatkowych na gruncie podatku CIT 27
   

ANALIZY I OPINIE
 
 
prof. dr hab. Witold Modzelewski  
Czy ciągłe poprawianie przepisów podatkowych ma jakikolwiek sens? 30
Maciej Jendraszczyk  
Umowa podatkowa i mediacja – nowe instytucje prawa podatkowego wynikające z projektu nowej Ordynacji podatkowej 31
Martyna Betiuk  
Exit tax jako danina emigracyjna 34
dr Joanna Kiszka  
Wartość dodatnia firmy (goodwill) a podatek od czynności cywilnoprawnych 35
Mikołaj Stelmach  
Przestępstwo prania pieniędzy. Wyłudzenie podatku od towarów i usług od Skarbu Państwa 40
   

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE
 
 
Elektroniczne zwolnienia lekarskie – przygotowania do pełnego wdrożenia 43
Mariusz Kuśmierczyk  
Przedawnienie należności z tytułu składek 45
Krystian Lewecki  
Okres odbywania obowiązkowego szkolenia przez pracownika może nie być zaliczony do okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia 43
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2018 r. (VI Ua 36/18) 50
   

DZIAŁ PUBLICYSTYCZNY
 
 
prof. dr hab. Witold Modzelewski  
Na każdy temat można dowolnie „bałwanić”, również na temat VAT-u 55
dr Dariusz Maciej Grabowski  
Warszawiak Warszawiakom 2018. Osobisty program dla stolicy i jej mieszkańców 56
   

PODATKI DLA KSIĘGOWYCH
 
 
Agata Strocka  
Podatki w praktyce. Przechowywanie faktur w formie elektronicznej 64

JUDYKATURA I INTERPRETACJE
 
 
Orzecznictwo TSUE – wyrok z dnia 12 września 2018 r. w sprawie C-69/17 67
Marek Zagórski  
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2016 r., III UZP 14/15 71
   
LEGISLACJA PODATKOWA  
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 75
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2018 r. w sprawie odbierania zgłoszeń naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 106
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2018 r. w sprawie wniosków o udostępnienie informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz udostępniania tych informacji 107
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2018 r. w sprawie zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych 108
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie legitymacji służbowej kontrolera przeprowadzającego kontrolę w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 109
   






Poniżej prezentujemy  dwa z przekrojowych artykułów zamieszczonych w numerze 9/2018:






Czy ciągłe poprawianie przepisów podatkowych ma jakikolwiek sens?



prof. dr hab. Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Prezes Instytutu Studiów Podatkowych






Co rok przybywa co najmniej kilka tysięcy nowych przepisów podatkowych (krajowych i wspólnotowych). Do tego należy dodać około 30 tys. nowych interpretacji urzędowych oraz dziesiątki tysięcy nowych wyroków sądów administracyjnych w sprawach podatkowych. Władza jednak wierzy, że może coś poprawić, oczywiście przy założeniu, że działa w dobrej wierze. Czy to jest prawdziwe założenie? Niekoniecznie, bo ustanowienie przepisu podatkowego (i nie tylko) można „załatwić”. Istnieje od lat biznes legislacyjny, w którym można zainwestować, „kupując” bezpośrednio treść określonych przepisów, a pośrednio korzyść w postaci zmniejszenia podatków lub niepłacenia podatków albo uzyskania zwrotu podatku, którego nikt nie zapłacił. Przepisy powstałe w wyniku „inwestycji legislacyjnych” realizują interesy, które nie mają nic wspólnego z dobrem publicznym, a działania władzy publicznej, która autoryzuje ich wejście w życie, jest patologią państwa działającego w złej wierze.

Rozwój tego rodzaju legislacji nastąpił zwłaszcza w tzw. liberalnej demokracji. Niektórzy słusznie twierdzą, że jest właśnie jej istotą, bo w tym świecie wszystko jest towarem, również stanowienie prawa. W końcu lepiej, aby przepisy podatkowe były napisane w interesie jakiegoś podatnika lub grupy podatników, bo im mniej pieniędzy ma władza publiczna, tym musi więcej pożyczać, gdyż jest to w interesie „instytucji finansowych”, a im musi się dobrze powodzić, bo inaczej będzie zagrożona „stabilność finansowa” banków.

Możemy jednak przyjąć założenie, że nie zawsze będziemy żyć w „liberalnej demokracji”, czyli – tak jak w dobrej bajce – mogą być stanowione przepisy, które zgodne są z interesem publicznym (aż się nie chce wierzyć, że to możliwe). Czy jednak ustanowienie ich ma jakiś sens, skoro i tak rządzi ten, który je interpretuje i stosuje, niezbyt przejmując się ich treścią? Tak naprawdę są to faktycznie twórcy przepisów podatkowych, czyli organy władzy wykonawczej, często nieszanujące tego, co same napisały. Bardzo często poprawiają je, wydając np. „objaśnienia”, nierzadko wręcz literalnie sprzeczne z tym, co przed chwilą napisano. Podobnie działają podległe im organy. „Falandyzowanie” przepisów podatkowych jest praktyką nagminną, bo przykład idzie z góry i nikt – poza naiwnymi obywatelami – nie oczekuje od tych organów dbałości o literę prawa. Później, gdy decyzje tych organów trafiają do sądów administracyjnych, otwiera się odrębny rozdział „prawa stosowanego”. Sądy te w zdecydowanej większości w pełni afirmują to, co piszą w swoich decyzjach organy podatkowe, bo tak się u nas przyjęło od prawie 40 lat. Gdyby uchylano wszystkie decyzje, które są sprzeczne z treścią przepisów podatkowych, to organy te zajmowałyby się tylko poprawianiem swojej twórczości i nie miałyby czasu na zajęcie się kolejnymi sprawami. Nastąpiłby paraliż władz skarbowych, czego efektem byłaby nawet katastrofa finansów publicznych. Poza tym sądy często lepiej wiedzą, jaka powinna być treść przepisów, bo wydają coś, co nazywają „wyrokami prawotwórczymi”. Co mają one wspólnego z prawem stanowionym? Oczywiście nic. A obywatel – podatnik – musi być jasnowidzem i gdy stosuje treść przepisu, musi umieć przewidzieć, że np. za 7 lub 9 lat zostanie wydany „wyrok prawotwórczy”, który zrobi z niego przestępcę.

Czy władza, pisząc nowe przepisy, tego wszystkiego nie wie? Oczywiście, że wie, ale na potęgę robi to dalej, poprawiając najczęściej te przepisy, które przed chwilą napisała. Rekordzistą są podatki dochodowe, w których częściej niż raz na pół roku zmienia się dziesiątki przepisów, które szybko „się poprawia”, a następnie poprawia się kolejne poprawki. Kto pisze te przepisy? Nie wiadomo. Ponoć są to ludzie „z rynku”, czyli oddelegowani do resortu finansów specjaliści z „międzynarodowych firm doradczych”. Jeżeli założymy, że działają w dobrej wierze (dość ryzykowne założenie ze względu na zobowiązania ich firm wobec klientów), to ich twórczość całkowicie podważa tezę, że znają się oni na podatkach. To, co piszą, jest często tak niekompetentne, że pęka jak bańka mydlana mit, że w tych firmach czegokolwiek się nauczyli na tematy podatkowe.

Powtórzę jednak pytanie: czy warto poprawiać podatki przez stanowienie nowych przepisów? Odpowiem pytaniem: a mamy inne wyjście? Trzeba jednak przyjąć i zrealizować trzy podstawowe założenia:
  • projekty przepisów będą pisać ludzie kompetentni, niepozostający w konflikcie interesów, a na pewno nie z firm zajmujących się zawodowo unikaniem opodatkowania;
  • organy władzy wykonawczej szanują poglądy prawne podatników, jeśli działają oni w dobrej wierze;
  • sądy zajmują się stosowaniem prawa, a nie jego tworzeniem.

To taka bajeczka, w którą jednak warto wierzyć. Wiara czyni cuda.





Exit tax jako danina emigracyjna


Martyna Betiuk

Prawnik, pracownik Instytutu Studiów Podatkowych




Głównym zadaniem dyrektywy 2016/11641 jest uszczelnienie krajowych systemów opodatkowania podatkiem dochodowym, w szczególności w obszarze działań mających na celu unikanie opodatkowania oraz „wyprowadzanie” zysków poza terytorium UE. Każde państwo członkowskie ma obowiązek wdrożyć do krajowego prawa podatkowego rozwiązania służące do walki ze szkodliwą optymalizacją podatkową. Do polskiego ustawodawstwa dotychczas nie zostało wprowadzone opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów, rezydencji podatkowej lub stałego zakładu (tzw. exit taxation). Taki podatek stosowany jest już m.in. we Włoszech i w Szwecji.

Omawiane rozwiązanie polega na tym, że jeśli podatnik przenoszący rezydencję podatkową nie zrealizuje zysków kapitałowych w państwie dotychczasowej siedziby, uiści od nich podatek. Przy czym podatek nakładany jest jedynie na te zyski, w stosunku do których dane państwo traci prawo do opodatkowania.

Exit tax pobierany będzie, gdy podatnik:
  • przeniesie swoje przedsiębiorstwo do innego kraju;
  • przeniesie aktywa ze stałego zakładu znajdującego się w jednym kraju do siedziby zlokalizowanej w innym państwie UE lub w państwie trzecim;
  • przeniesie aktywa z siedziby znajdującej się w jednym kraju do stałego zakładu zlokalizowanego w innym państwie UE lub w państwie trzecim;
  • przeniesie rezydencję podatkową do innego państwa UE lub do państwa trzeciego; wyjątkiem jest sytuacja, w której aktywa pozostają związane ze stałym zakładem w danym kraju.

W dyrektywie 2016/1164 wskazano, że exit tax płacić mają podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych. Jednakże w związku z tym, że opodatkowania unikają również osoby fizyczne, resort finansów przewiduje wprowadzenie progu kwotowego dla wartości aktywów, które mają być objęte podatkiem od niezrealizowanych zysków kapitałowych. Exit tax obejmie osoby fizyczne zamieszkujące Polskę od co najmniej 5 lat. Danina ta będzie nakładana nie tylko na przychody z działalności gospodarczej, ale również udziały w spółkach, akcje, fundusze inwestycyjne, papiery wartościowe oraz inne instrumenty pochodne. Projekt ustawy2 przewiduje, że omawiany podatek nie będzie pobierany, jeżeli wartość przenoszonego środka trwałego będzie niższa niż 2 mln zł. Dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych wprowadzone mają być dwie stawki: 3% podstawy opodatkowania w przypadku braku ustalania wartości podatkowej majątku podatnika i 19% w pozostałych sytuacjach. Dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych stawka podatku wynosić ma 19% podstawy opodatkowania.

Regulacje dyrektywy 2016/1164 wskazują, że wysokość podatku ma być równa wartości przenoszonych aktywów ustalonej na dzień przeniesienia (według cen rynkowych) oraz pomniejszonej o ich wartość dla celów podatkowych.

Termin implementacji omawianego podatku dla państw członkowskich UE to dzień 31 grudnia 2019 r. Resort finansów zapowiedział wprowadzenie tej daniny z dniem 1 stycznia 2019 r.

Przypisy:
  1. Dyrektywa Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (potocznie: Anti-Tax Avoidance Directive, dyrektywa ATAD), Dz. Urz. UE L 193 z 19.7.2016, s. 1, dalej „dyrektywa 2016/1164”.
  2. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12315309/12530101/12530102/dokument354888.pdf, dostęp: 19 września 2018 r.

Doradztwo podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych nr 11/2018

Doradztwo podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych nr 11/2018





 100-LECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

 
Debata „Stosunki polsko-rosyjskie w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości” 4
   
Uroczystość wręczenia Medalu „VIRTUS EST PERFECTA RATIO” im. Księcia Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego – Ministra Skarbu            6
   
Wykład wygłoszony podczas debaty „Stosunki polsko-rosyjskie w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości” 8
Prof. dr hab. Stanisław Bieleń
 
Najbliżsi Feliksa Dzierżyńskiego w otoczeniu Józefa Piłsudskiego 14
prof. dr hab. Witold Modzelewski  
   

ARTYKUŁY I STUDIA
 

 
Fakturowanie elektroniczne w zamówieniach publicznych, koncesjach na roboty budowlane lub usługi oraz partnerstwie publiczno-prywatnym 18
Maciej Jendraszczyk  
Zmiany w Ordynacji podatkowej od dnia 1 stycznia 2019 r. związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania 23
Martyna Betiuk  
Zmiany w Ordynacji podatkowej od dnia 1 stycznia 2019 r. związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania 26
Katarzyna Wawrzonkiewicz  
Wiążąca informacja stawkowa  
Błażej Materna  
Objęcie udziałów (akcji) w spółce w zamian za wierzytelność własną a koszt uzyskania przychodu w świetle najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych 29
Kacper Wolak  
Możliwość zaliczenia wartości nieściągalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów gruncie podatku dochodowego od osób prawnych 31
Alan Lipnicki  
Uznanie za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych na zakup i eksploatację mieszkania w części, w jakiej zostało przekazane na potrzeby działalności gospodarczej 33
Krystian Lewecki  
Wiele firm nadal nie wdrożyło RODO. Obowiązek taki mają m.in. biura rachunkowe (cz. 1) 35

Małgorzata Słomka

 
Czy wszystkie wydatki na reklamę i promocję (wydatki marketingowe) mogą być kosztem podatkowym? 38

Barbara Głowacka

 
Otrzymanie środków europejskich a skutki w podatku dochodowym od osób prawnych – wybrane zagadnienia 42

Łukasz Cebula

 
Bezumowne korzystanie z nieruchomości a podatek od towarów i usług 45

Mikołaj Stelmach

 
Wytwarzanie produktów z wykorzystaniem materiałów powierzonych przez zamawiającego – dostawa towaru, czy świadczenie usługi na ruchomym majątku rzeczowym? 48

Marek Zagórski

 
Definicja podmiotu publicznego w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych 55

ANALIZY I OPINIE
 
 

Aleksander J. Twardowski

 
Przepisy prawa w praktyce aparatu skarbowego (cz. 1) 59

prof. dr hab. Witold Modzelewski

 
Podatnicy nie mogą być represjonowani za brak umiejętności przewidywania przyszłych poglądów prawnych judykatury na temat przepisów podatkowych