Doradztwo podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych nr 4/2013

 


Witold Modzelewski  
Dwudziestolecie podatku od towarów i usług: najgłębszy kryzys efektywności fiskalnej 4
Jerzy Bielawny  
Loteria podatkowa (dosłownie) 6
  
ARTYKUŁY I STUDIA
 
 
Anna Żarkowska, Jacek Budziszewski  
Powstanie obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży towarów i usług z wykorzystaniem karty podarunkowej 7
Mateusz Wojciechowski  
Czy udział pracownika w imprezie integracyjnej stanowi opodatkowany przychód w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Przegląd orzecznictwa 9
Anna Żarkowska, Jacek Budziszewski  
Stawka podatku od towarów i usług dla usług zarządzania cmentarzami komunalnymi 12
Piotr Wesołowski  
Opodatkowanie przychodów z transakcji zakupu i sprzedaży waluty obcej w ramach rachunków bankowych przedsiębiorstwa 14
Anna Żarkowska  
Opodatkowanie podatkiem dochodowym wynagrodzenia otrzymanego z tytułu ustanowienia służebności przesyłu  16
Mateusz Wojciechowski  
Sprzedaż wyodrębnionych lokali a obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług 18
Wojciech Safian  
Kompleksowe omówienie zmian w podatku dochodowym od osób prawnych wynikających z projektu z dnia 12 lutego 2013 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw 20
Wojciech Safian  
Amortyzacja wyodrębnionego lokalu w podatku dochodowym od osób fizycznych 27
Radosław Pazik  
Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy 31
Anna Kiersnowska-Drzewiecka  
Opodatkowanie otrzymanego odszkodowania 35
Łukasz Sawczuk  
Opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci podatkiem dochodowym od osób fizycznych 38
Marcin Szymocha  
Definicja próbki w świetle ustawy o podatku od towarów i usług po dniu 1 kwietnia 2013 r.  40
Łukasz Sawczuk  
Opodatkowanie stron umowy leasingu operacyjnego podatkiem dochodowym od osób fizycznych 42
Przemysław Milczek  
Zaliczki na podatek w przypadku działalności wykonywanej osobiście 44
Jacek Budziszewski  
Stawka podatku od towarów i usług dla usług zarządzania nieruchomościami  45
Witold Modzelewski, Barbara Głowacka  
Kontrowersje wokół uchwały NSA dotyczącej rachunku proporcji 49

ANALIZY I OPINIE
 
 
Andrzej Widawski  
Opodatkowanie wydobycia węglowodorów – projekt ustawy z dnia 28 lutego 2013 r. o specjalnym podatku węglowodorowym, o zmianie ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz o zmianie niektórych innych ustaw 51
Piotr Wesołowski  
Czy istnieje możliwość zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej w wysokości 40% dla samochodu osobowego? 52
Anna Żarkowska, Jacek Budziszewski  
Zarządzanie gminnymi zasobami mieszkaniowymi w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług 54
Mateusz Wojciechowski  
Czy wydatki poniesione w celu uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego lub doradcy podatkowego przed rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej mogą stanowić koszt uzyskania przychodów z tej działalności? 58
Wojciech Safian  
Zwolnienie darowizny środków pieniężnych z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn 60
Anna Żarkowska, Jacek Budziszewski  
Zwolnienie rolnika ryczałtowego z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej 63
Mateusz Wojciechowski  
Formy wynagradzania członków zarządu spółek prawa handlowego a obowiązkowe ubezpieczenia społeczne 64
Wojciech Safian  
Skutki wyroku TSUE z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie C‑224/11 dla leasingodawców i leasingobiorców w zakresie obowiązku korekty podatku należnego i podatku naliczonego  67
Marcin Szymocha  
Sprzeczność art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług z prawem wspólnotowym 69
Barbara Głowacka  
Czy netting powoduje powstanie przychodów i kosztów podatkowych w zakresie różnic kursowych? 71
Agata Strocka  
Kontrola podatkowa a działalność gospodarcza – wybrane zagadnienia 73
Łukasz Sawczuk  
Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług w przypadku likwidacji działalności i rozwiązania spółki osobowej 75
Andrzej Pietrzak  
Usługi medyczne w świetle ustawy o podatku od towarów i usług – wybrane zagadnienia 77
Łukasz Sawczuk  
Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych  79

PODATKI DLA KSIĘGOWYCH
 
 
Jacek Budziszewski  
Podatki w praktyce  82
Justyna Zając-Wysocka, Maciej Przybycień  
Różnice kursowe przy rachunku walutowym 
 
86
JUDYKATURA I INTERPRETACJE  

Orzecznictwo podatkowe TSUE – marzec 2013 r.
90
Andrzej Widawski  
Przegląd orzeczeń NSA z 2012 r. dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych   93

LEGISLACJA PODATKOWA
 
 
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych 97
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (wyciąg) 149

Ustawa z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce
 
150

INFORMACJE DLA AUTORÓW

 
Procedura recenzowania artykułów zgłoszonych do publikacji 161



Poniżej prezentujemy  dwa z przekrojowych artykułów zamieszczonych w numerze 4/2013:


 

Dwudziestolecie podatku od towarów i usług: najgłębszy kryzys efektywności fiskalnej

Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Prezes Instytutu Studiów Podatkowych

Dwudziestolecie obowiązywania w Polsce podatku od towarów i usług oraz akcyzy1, rozpoczęte spektakularnym sukcesem fiskalnym, kończy się głębokim kryzysem tych podatków, a przede wszystkim spadkiem ich efektywności fiskalnej. Podobnie jak w poprzednim okresie, również w 2013 r. dochody budżetu państwa z tych podatków będą co najmniej o 8% niższe od prognozy budżetowej. W ubiegłych latach spadły one realnie, a nawet nominalnie, co zagraża nie tylko stabilności finansów publicznych naszego kraju, lecz może mieć dalekosiężne konsekwencje polityczne. Szczególny niepokój budzi spadek efektywności fiskalnej najważniejszego z tych podatków, czyli podatku od towarów i usług. Reakcją rządzących na jego kryzys są postulaty dalszego upowszechnienia tzw. odwrotnego obciążenia lub przerzucenia na nabywców odpowiedzialności za zaległości podatkowe w tym podatku2, co z oczywistych względów pogłębia jego wady. To droga donikąd, która nie przyniesie wzrostu dochodów budżetowych.

Jest rzeczą oczywistą, że priorytetowym zadaniem jest podjęcie natychmiastowych działań naprawczych dotyczących tego podatku, gdyż jest on i musi pozostać najważniejszym źródłem dochodów budżetowych. Szacuje się, że w latach 2008‑2012 utracono bezpowrotnie łącznie w tym podatku ponad 90 mld zł wpływów (nominalnie), które mogły realnie zasilić budżet państwa, a politycy i opinia publiczna są wprowadzani w błąd przez upowszechnianie błędnych prognoz budżetowych, np. w 2009 r. spadek dochodów wynosił aż 20 mld zł, planowane pierwotnie wpływy w wysokości 119 mld zł były w pełni realne, uzyskano jednak tylko 99 mld zł3. W 2012 r. spadek dochodów wyniósł 12 mld zł w stosunku do prognozy budżetowej oraz ponad 21 mld zł w relacji do obiektywnych możliwości fiskalnych.

Dla zapewnienia stabilizacji finansowej budżetu państwa konieczne jest nie tylko zahamowanie dalszego regresu wpływów z podatku od towarów i usług, lecz również osiągnięcie stanu, w którym roczne dochody budżetowe będą wynosić rocznie w najbliższych latach 2014‑2016 co najmniej 140 mld zł (138 mld zł w 2014 r., 144 mld zł w 2015 r. i 147 mld zł w 2016 r.). Jest to realne z makroekonomicznego punktu widzenia, choć zupełnie niemożliwe do osiągnięcia w warunkach:

  1. obecnego stanu prawa (ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług4), w tym w szczególności przy sposobach jego zmiany;
  2. istniejących metod zarządzania tym podatkiem przez władze publiczne, które nie są w stanie wykryć wielu najbardziej prymitywnych metod uchylania się od tego podatku, schowanych często pod płaszczem „optymalizacji podatkowej”;
  3. katastrofy interpretacyjnej: w obrocie prawnym funkcjonuje ponad 200 000 wzajemnie sprzecznych interpretacji urzędowych wydawanych przez organy podatkowe i ministra finansów, które są od dawna samoistnym czynnikiem destrukcji tego podatku;
  4. opanowania procesu tworzenia prawa przez lobbing będący konglomeratem biznesu doradczego i interesów branżowych, czego najbardziej spektakularnym przykładem jest powstały niedawno postulat, aby każdy nabywca paliw silnikowych czy stali odpowiadał całym swoim majątkiem, w przypadku gdy jego dostawca nie zapłaci zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług5.

Najważniejszą przyczyną destrukcji tego podatku były jednak kolejne nowelizacje, prawdopodobnie stworzone pod wpływem grup zainteresowanych legalizacją uchylania się od opodatkowania. Jak dalece politycy dają się tu wprowadzać w błąd w toku prac legislacyjnych, niech świadczy przykład zlikwidowania w 2008 r. tzw. sankcji finansowej (zmiana art. 109 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.) za uchylanie się od opodatkowania lub próby wyłudzenia zwrotu podatku jako (rzekomo) sprzecznej z prawem UE, gdy po niespełna dwóch miesiącach TSUE orzekł6, że jest wręcz odwrotnie, a każde państwo członkowskie może wprowadzić dowolny model sankcji w tym podatku. Trzeba podkreślić, że od tego momentu otwarto drogę do często bezkarnego naruszania prawa, a uchylanie się (zwane potocznie „optymalizacją”) stało się podstawową formą „nowoczesnego zarządzania podatkami”.

Najważniejsze zmiany skutkujące destrukcją przepisów o podatku od towarów i usług w latach 2008‑2012 to:

  1. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2009 r. nowa treść art. 89a i 89b ustawy z dnia 11 marca 2004 r., pozwalająca skutecznie uchylać się od podatku, w sytuacji gdy nabywca nie ma prawa do odliczenia (szacunkowa kwota strat to co najmniej 7 mld zł); uregulowania te można jeszcze stosować w latach 2013 i 2014;
  2. zmiana w 2009 r. art. 109 ww. ustawy w tej części, która dotyczyła dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku zaniżenia zobowiązania lub zawyżenia zwrotu podatku w deklaracjach podatkowych; bezpośrednie skutki tej nowelizacji nie są duże, lecz pośrednie – trudne do przecenienia: tu „pękł” ten system, a uchylanie się od podatku nie jest już zbyt groźne, zaś dla zorganizowanych grup przestępczych – często całkowicie bezkarne;
  3. wprowadzenie odwrotnego obciążenia z dniem 1 kwietnia 2011 r. do towarów, które są dostarczane przez podmioty nieposiadające siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju: dostawa tych towarów nie przynosi jakichkolwiek dochodów budżetowych, a w dodatku generuje zwroty (w okresie od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 31 marca 2013 r. szacunkowo suma strat to ponad 21 mld zł)7;
  4. wprowadzenie tzw. odwrotnego obciążenia w dostawie złomu (od dnia 1 kwietnia 2011 r.) i innymi odpadami (od dnia 1 lipca 2011 r.): tu też nie ma jakichkolwiek dochodów budżetowych, a pod pozorem sprzedaży odpadów czy złomu można sprzedać każdy dowolny towar pełnowartościowy (szacunkowa suma strat – ponad 9 mld zł);
  5. błędna koncepcja uzależniająca miejsce świadczenia usług od takich pojęć, jak „miejsce siedziby działalności gospodarczej” lub „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej”, co pozwala „zoptymalizować” każdą usługę poprzez formalną zmianę podmiotu, który (jakoby) świadczy te usługi: są to przepisy wprowadzone w związku z implementacją Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej8, której rozwiązania są wręcz patologiczne, lecz w Polsce nie podjęto nawet próby zabezpieczenia interesu publicznego przed nadużyciami w tym zakresie (straty od dnia 1 stycznia 2010 r. – ponad 24 mld zł).

Obecnie wprowadza się w błąd opinię publiczną, twierdząc, że dalsze upowszechnienie tzw. odwrotnego obciążenia i coś jeszcze bardziej wadliwego – tzw. centralny rejestr faktur mają przeciwstawiać się załamaniu dochodów z tego podatku. Doprowadzi to do jego dalszej destrukcji.

Dlatego musi powstać nowa ustawa na temat podatku od towarów i usług, która wyeliminuje wszystkie patologiczne rozwiązania funkcjonujące w naszym kraju. W Sejmie już od ponad 2 lat są złożone poselskie projekty ustaw dotyczące tego podatku, które wystarczy tylko częściowo zaktualizować. Idzie zwłaszcza o projekt nowej ustawy o podatku od towarów i usług9. Sądzę, że dają one szansę w sposób istotny zwiększyć dochody budżetowe już od przyszłego roku (bez podwyższania stawek!), choć oczywiście o powrocie do stawek 22% i 7% raczej należy w tym dziesięcioleciu zapomnieć. Naprawa tego podatku wymaga poważnej debaty, a dorobek prac poselskich jest dobrym punktem wyjścia. Dalsze nowelizacje obecnej ustawy są już bezcelowe i pogłębią istniejący chaos.


Przypisy:

1     Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) weszła w życie w dniu 5 lipca 1993 r.

2     Zob. projekt ustawy z dnia 1 marca 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Ordynacja podatkowa, http://legislacja.rcl.gov.pl/lista/2/projekt/155261.

3     Raport II pt. Ewolucja systemu podatkowego w Polsce; stan obecny, przyczyny kryzysu. Czy potrafimy skutecznie zwiększyć dochody budżetowe?, Instytut Studiów Podatkowych, 2010.

4     Tekst jednolity Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., zwana dalej „ustawą z dnia 11 marca 2004 r.”.

5     Szerzej na temat wadliwych rozwiązań wprowadzonych w ostatnich latach w artykule Odwrotne obciążenie przyczyną patologizacji podatku od towarów i usług, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” z 2013 r., nr 2.

6     Wyrok z dnia 15 stycznia 2009 r. w sprawie C‑502/07.

7     Szerzej na ten temat w artykule Rok 2012 – rekordowe wyłudzenia zwrotów podatku, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” z 2013 r., nr 2.

8     Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006 r.

9     Poselski projekt ustawy o podatku od towarów i usług z 2011 r. (brak numeru druku sejmowego).


Kompleksowe omówienie zmian w podatku dochodowym od osób prawnych wynikających z projektu z dnia 12 lutego 2013 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. Część II

Wojciech Safian

Autor jest pracownikiem Instytutu Studiów Podatkowych

W artykule przedstawiono zmiany w podatku dochodowym od osób prawnych, które – zgodnie z projektem z dnia 12 lutego 2013 r. – mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. Dotyczą one m.in.: kosztów uzyskania przychodów, wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, metod zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu odsetek od pożyczek, wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, odpisów amortyzacyjnych, pełnienia funkcji płatnika przez podmioty prowadzące rachunki papierów wartościowych oraz przekazywania 1% podatku na rzecz jednostek naukowych i uczelni w zakresie tworzenia innowacyjnych technologii i produktów.

ZMIANY W ZAKRESIE KOSZTÓW UZYSKANIA PRZYCHODÓW

Projekt zakłada nadanie nowego brzmienia art. 15 ust. 1i ‑1l, 1s, 1u oraz dodanie ust. 1y i 1z.

1. Sposób określania kosztów uzyskania przychodów u podatnika, na rzecz którego dłużnik wykonał świadczenie niepieniężne

Zgodnie z art. 15 ust. 1i ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych1, w przypadku późniejszego odpłatnego zbycia, przez podatnika, na rzecz którego dłużnik wykonał świadczenie niepieniężne, rzeczy, praw i innych świadczeń otrzymanych w naturze (w związku z którymi określony został przychód u dłużnika takiego podatnika), kosztem uzyskania przychodu będzie równowartość uregulowanej w naturze wierzytelności, pomniejszonej o należny podatek od towarów i usług. Koszt ten będzie ponadto obniżany o dokonane odpisy amortyzacyjne.

2. Koszty uzyskania przychodów w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny

Zmiana proponowana w art. 15 ust. 1j dotyczy rozszerzenia katalogu podmiotów o spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne, do których zastosowanie znajdzie regulacja w zakresie ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodów w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Treść art. 15 ust. 1j pkt 3 uzupełniono ponadto o wytworzone składniki majątku, co oznacza, że jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego będą składniki majątku powstałe w inny sposób niż poprzez nabycie, kosztem uzyskania przychodów będzie kwota faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na ich wytworzenie.

3. Koszty uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny

Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 15 ust. 1k rozszerzono zakres podmiotowy regulacji dotyczącej ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny o spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne. Wprowadzono również odwołanie do nowego art. 12 ust. 1 pkt 7a. W myśl art. 15 ust. 1l, w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce zostaną objęte w zamian za wkład niepieniężny, do ustalenia kosztu, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 3, 3d i 22, postanowienia art. 15 ust. 1k mają znaleźć odpowiednie zastosowanie.

4. Ustalanie wartości poszczególnych składników majątku w przypadku nabycia lub zbycia przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub komercjalizowanej własności intelektualnej

Nowelizacja art. 15 ust. 1s i 1u zmierza do tego, by regulacje w zakresie ustalania wartości poszczególnych składników majątku nabytych w drodze wkładu niepieniężnego dotyczyły nie tylko przypadków nabycia lub zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ale również komercjalizowanej własności intelektualnej.

5. Ustalanie wartości składników majątku stanowiących wyposażenie zakładu zagranicznego prowadzonego przez zagranicznego przedsiębiorcę w Polsce

Projekt zakłada dodanie ust. 1y i 1z do art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. w celu uregulowania zasad ustalania wartości składników majątkowych stanowiących wyposażenie zakładu zagranicznego prowadzonego przez zagranicznego przedsiębiorcę w Polsce. Wartość poszczególnych składników majątkowych ma odpowiadać ich wartości podatkowej, tj. wartości ich nabycia, z uwzględnieniem dotychczasowych odpisów podatkowych. Te same zasady mają dotyczyć spółki europejskiej i spółdzielni europejskiej, w przypadku przeniesienia do Polski ich siedziby lub zarządu.

6. Dzień poniesienia kosztu

W art. 15 ust. 4e uściślono, że dla celów podatkowych koszt uzyskania przychodu jest poniesiony w dniu, na który ujęto go jako koszt dla celów rachunkowych.

ZALICZANIE PRZEZ SPÓŁKI I SPÓŁDZIELNIE WYDATKÓW Z TYTUŁU ODSETEK OD POŻYCZEK DO KOSZTÓW UZYSKANIA PRZYCHODÓW 

W projekcie nowelizacji proponuje się dodanie art. 15c, który dotyczy zaliczania przez spółki i spółdzielnie wydatków z tytułu odsetek od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów. Podmioty te będą mogły tego dokonywać za pomocą dwóch metod: albo zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61, albo zgodnie z zasadami ustanowionymi w nowym art. 15c. Jeżeli podatnicy wybiorą sposób określony w art. 15c, wówczas nie będą stosowali przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61.

1. Ograniczenie wysokości odsetek, które mogą stanowić koszty uzyskania przychodów

Zgodnie z art. 15c ust. 2 do kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem innych regulacji ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., zaliczane będą mogły być odsetki od pożyczek w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 5% wartości podatkowej aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości, według stanu na ostatni dzień danego roku podatkowego, w tym ujętych zgodnie z wartością nominalną kwot udzielonych pożyczek, z wyjątkiem wartości niematerialnych i prawnych. Jeżeli jednak dany rok podatkowy podatnika będzie dłuższy lub krótszy niż 12 miesięcy, to kwotę limitu zaliczenia odsetek od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów będzie stanowił iloczyn 1/12 i 5% wartości podatkowej aktywów, o której mowa powyżej, dzielony przez liczbę pełnych miesięcy danego roku podatkowego. Za pełny miesiąc roku podatkowego uważany będzie każdy rozpoczęty miesiąc.

Wartość odsetek zaliczanych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów nie będzie mogła być wyższa niż wartość odpowiadająca 50% zysku z działalności operacyjnej, wynikającego ze sprawozdania finansowego sporządzonego za dany rok podatkowy. Przepis ten nie będzie miał zastosowania do podatników uprawnionych – na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania – do udzielania pożyczek na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Ograniczenie wysokości odsetek stanowiących koszty uzyskania przychodów a obliczanie zaliczek na podatek dochodowy

Z uwagi na to, że wysokość odliczenia odsetek uzależniona będzie od wartości majątku oraz zysku operacyjnego uzyskanego na koniec danego roku podatkowego, proponuje się, aby przy obliczaniu zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy podatnicy mogli:

  1. przyjąć wartości wynikające ze sprawozdań finansowych za poprzedni rok podatkowy, albo
  2. dokonać oceny, według wiarygodnych danych, przewidywanej na dany rok podatkowy wysokości zysku z działalności operacyjnej oraz oceny co do przewidywanej na dany rok podatkowy wartości majątku, albo
  3. przyjąć uzyskaną w okresie rozliczeniowym wysokość zysku z działalności operacyjnej oraz uzyskaną w okresie rozliczeniowym wartość majątku
  • jednak dla celów obliczenia podatku dochodowego należnego za dany rok podatkowy podatnicy ci będą obowiązani do określenia kosztów na podstawie faktycznych wartości.

3. Moment zaliczenia odsetek do kosztów uzyskania przychodów

W myśl art. 15c ust. 6 odsetki od pożyczek, niezaliczone na podstawie art. 15c ust. 2‑4 do kosztów uzyskania przychodów w danym roku podatkowym, będą podlegały zaliczeniu do kosztów w następnych, kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych, zgodnie z zasadami określonymi w tych przepisach. Regulacji tych nie będzie się stosować w przypadku:

  1. podatników, którzy zrezygnują z zaliczania odsetek od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów według zasad wskazanych w ust. 2‑4, począwszy od roku podatkowego, w którym zrezygnowali oni z tych zasad;
  2. podmiotów, które w związku z przekształceniem formy prawnej, łączeniem lub podziałem podatników zaliczających odsetki od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów na podstawie ust. 2‑4 wstępują w prawa tych podatników, z wyjątkiem spółek powstałych z przekształcenia spółek.

4. Pojęcie pożyczki i odsetek od pożyczek

W art. 15c ust. 7 zdefiniowane zostaną pojęcia „pożyczka” oraz „odsetki od pożyczek”.

Pożyczka będzie oznaczała każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Przez pożyczkę będzie się rozumieć również kredyt, emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę. Pojęcie to nie będzie natomiast obejmować pochodnych instrumentów finansowych.

Określenie „odsetki od pożyczek” będzie oznaczało także koszty związane z uzyskaniem pożyczki i inne koszty związane z korzystaniem z takiej pożyczki (opłaty, prowizje, premie) oraz opłaty z tytułu opóźnionej zapłaty zobowiązań. Za odsetki od pożyczek nie będą zaś uważane opłaty wynikające z pochodnych instrumentów finansowych.

5. Minimalny okres stosowania i rezygnacja z zaliczania wydatków z tytułu odsetek od pożyczek do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15c

Zgodnie z art. 15c ust. 9, w przypadku wyboru metody, o której mowa w art. 15c ust. 1 pkt 2, podatnicy będą mieli obowiązek jej stosowania przez okres nie krótszy niż 3 lata podatkowe, licząc od początku roku podatkowego, w którym została przyjęta ta metoda, a ponadto będą oni zobligowani – w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność – w terminie 30 dni od dnia jej rozpoczęcia, zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody. Podatnik będzie mógł zrezygnować ze stosowania tej metody poprzez zamieszczenie adnotacji w zeznaniu podatkowym składanym za pierwszy rok podatkowy, w którym powrócił do stosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61. Ponownie będzie on mógł skorzystać z metody określonej w art. 15c nie wcześniej niż po upływie 3 lat podatkowych, w których stosował regulacje art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61.

ZMIANY W ZAKRESIE WYDATKÓW NIESTANOWIĄCYCH KOSZTÓW UZYSKANIA PRZYCHODÓW

Niektóre z proponowanych zmian, tak jak np. w art. 16 ust. 1 pkt 8, 8c‑8e i 38, mają charakter redakcyjny i związane są z dostosowaniem treści przepisu do tzw. siatki pojęciowej ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Nowelizacja art. 16 ust. 1 pkt 39 ma natomiast charakter uściślający. Poniżej przedstawiono pozostałe, znacznie istotniejsze, zmiany w art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.

1. Odpisy i wpłaty na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika

Pierwszą ważną zmianą w zakresie wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów jest nadanie nowego brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a, zgodnie z którym kosztem uzyskania przychodów nie będą odpisy i wpłaty na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika, z wyjątkiem m.in. podstawowych odpisów i wpłat na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy, z tym że w przypadku wpłat na fundusz szkoleniowy kosztem uzyskania przychodów są wpłaty w wysokości 0,75% funduszu płac. Planowana nowelizacja wprowadza zatem limit dla wpłat na fundusz szkoleniowy (do wysokości 0,75% funduszu płac).

2. Wyłączenie z katalogu kosztów uzyskania przychodów odsetek od udziału kapitałowego wspólników spółki niebędącej osobą prawną, spółki komandytowej lub spółki komandytowo‑akcyjnej

Projekt przewiduje dodanie art. 16 ust. 1 pkt 13b, w którego myśl za koszty uzyskania przychodów nie będą uznawane odsetki od udziału kapitałowego wspólników spółki niebędącej osobą prawną, spółki komandytowej lub spółki komandytowo‑akcyjnej. W obecnym stanie prawnym powyższa zasada wywodzona jest z pkt 13. Wydaje się więc, że wprowadzenie pkt 13b do art. 16 ust. 1 ma na celu uściślenie już obowiązującej regulacji art. 16 ust. 1 pkt 13.

3. Wyłączenie z katalogu kosztów uzyskania przychodów pracy własnej podatnika

Projekt zakłada dodanie art. 16 ust. 1 pkt 13c, zgodnie z którym z katalogu kosztów uzyskania przychodów wyłączona będzie wartość pracy własnej wspólnika będącego osobą fizyczną. Ograniczenie to dotyczyło będzie nie tylko wspólnika będącego osobą fizyczną, ale także wspólnika będącego podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

4. Rozszerzenie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących

Zmiana brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 38a skutkuje wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych oraz spółek komandytowych lub spółek komandytowo‑akcyjnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Powyższe ograniczenie, oprócz spółek kapitałowych, obejmie zatem również spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne.

5. Rozszerzenie wyłączenia z katalogu kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek udzielanych spółce przez podmioty pośrednio posiadające udziały (akcje) w tej spółce

Projekt przewiduje nowelizację art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61. Wskutek tych zmian wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek udzielonych spółce przez podmiot posiadający nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udzielonych łącznie przez podmioty posiadające nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki dotyczyło będzie podmiotów posiadających udziały (akcje) zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Warunkiem zastosowania tego wyłączenia będzie jednak przekroczenie przez wartość zadłużenia spółki wobec takich podmiotów (uwzględniającego także zadłużenie z tytułu pożyczek) łącznie trzykrotności wartości kapitału zakładowego. Do kosztów uzyskania przychodów nie będą zaliczane odsetki od pożyczek w proporcji, w jakiej będzie pozostawała wartość zadłużenia przekraczająca trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki do całkowitej kwoty tego zadłużenia wobec tych podmiotów, określona na dzień zapłaty odsetek od pożyczek. Przepisy mają mieć odpowiednie zastosowanie do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Analogiczne zmiany, tj. posiadanie bezpośrednio lub pośrednio 25% udziałów (akcji), proponuje się również odnośnie do odsetek od pożyczek udzielonych spółce przez inną spółkę (art. 16 ust. 1 pkt 61).

Należy zauważyć, że zgodnie ze znowelizowanym art. 16 ust. 6 powyższe wskaźniki procentowe posiadanych udziałów (akcji) będą określane na podstawie liczby praw głosu, jakie w związku z posiadanymi działami (akcjami) przysługują danemu podmiotowi. W przypadku wspólników spółki komandytowej lub spółki komandytowo‑akcyjnej, niebędących akcjonariuszami i komandytariuszami, wskaźnik procentowy będzie spełniony, bez względu na wielkość udziału w tej spółce.

Wartość funduszu udziałowego w spółdzielni lub kapitału zakładowego spółki określana będzie bez uwzględnienia tej części tego funduszu lub kapitału, jaka nie zostanie na ten fundusz lub kapitał faktycznie przekazana lub jaka zostanie pokryta wierzytelnościami z tytułu pożyczek oraz z tytułu odsetek od tych pożyczek, przysługującym członkom wobec tej spółdzielni lub wspólnikom wobec tej spółki, a także wartościami niematerialnymi lub prawnymi, od których nie będą dokonywane odpisy amortyzacyjne (art. 16 ust. 7). Zgodnie z dodanym art. 16 ust. 7g wartość zadłużenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 60 i 61, będzie określana jako suma wartości zobowiązań pieniężnych podatnika wobec podmiotów wskazanych w tych przepisach, niezależnie od tytułu prawnego, z którego zobowiązania te wynikają.

6. Zmiany w zakresie wyłączenia z katalogu kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych wniesionych jako aport

Wskutek planowanej zmiany, art. 16 ust. 1 pkt 64 dotyczył będzie również spółek komandytowych, spółek komandytowo‑akcyjnych oraz spółek niemających osobowości prawnej. Uściślone zostanie ponadto, że dyspozycją normy art. 16 ust. 1 pkt 16 objęte są także odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych w postaci know‑how. W konsekwencji, zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 16 ust. 1 pkt 64, z katalogu kosztów uzyskania przychodów będą wyłączone odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych wniesionych do spółki albo spółki niebędącej osobą prawną, w postaci wkładu niepieniężnego, stanowiących równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know‑how).

ZMIANY W ZAKRESIE WARTOŚCI POCZĄTKOWEJ ŚRODKÓW TRWAŁYCH ORAZ WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH I PRAWNYCH

Projekt zakłada wiele zmian w art. 16g: część z nich (art. 16g ust. 1 pkt 4a, ust. 1a i 2) polega na wykreśleniu odwołania do aportu lub dostosowaniu przepisu do wykorzystywanych w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. pojęć, pozostałe zostaną omówione poniżej.

1. Nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w postaci wkładu niepieniężnego

Nowelizacja art. 16g ust. 1 pkt 4 polega na objęciu zakresem tego przepisu wszystkich spółek będących podatnikami podatku dochodowego. W przypadku nabycia środka trwałego lub wartości niematerialnych i prawnych w postaci wkładu niepieniężnego wniesionego do spółki, a także udziału w spółdzielni, wartość początkową przyjmowało się będzie w wysokości ustalonej przez podatnika, z zastrzeżeniem ust. 4c, na dzień wniesienia wkładu lub udziału, nie wyższej jednak od ich wartości rynkowej.

2. Nabycie w drodze wkładu niepieniężnego komercjalizowanej własności intelektualnej

Projekt zakłada dodanie art. 16g ust. 1 pkt 4c, zgodnie z którym w przypadku nabycia w postaci wkładu niepieniężnego komercjalizowanej własności intelektualnej wniesionej do spółki kapitałowej przez podmiot komercjalizujący, za wartość początkową uznawana będzie wartość określona zgodnie z art. 15 ust. 1s (wysokość wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu wnoszącego wkład).

3. Otrzymanie środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych w związku z likwidacją

Zgodnie z planowaną nowelizacją art. 16g ust. 1 pkt 5, w przypadku otrzymania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki, z zastrzeżeniem ust. 10b, wartość początkową stanowiła będzie ustalona przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższa jednak od ich wartości rynkowej. Jednakże – stosownie do proponowanej zmiany art. 16g ust. 10b – w przypadku otrzymania, w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które uprzednio zostały wniesione do tej osoby prawnej lub spółki jako wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub komercjalizowanej własności intelektualnej wnoszonej przez podmiot komercjalizujący, wartość początkowa tych składników majątkowych określana będzie zgodnie z art. 16g ust. 9. Wartością tą będzie zatem wartość początkowa określona w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu likwidowanego.

4. Wartość początkowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych w naturze

Zgodnie z nowym art. 16g ust. 1 pkt 6, w przypadku nabycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych w związku z regulowaniem w całości lub w części zobowiązania, wartość początkową tych składników majątkowych przyjmuje się w wysokości wartości wierzytelności (należności) uregulowanej w wyniku wykonania świadczenia niepieniężnego, pomniejszonej o należny podatek od towarów i usług.

5. Wartość początkowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w przypadku prowadzenia działalności w ramach zakładu zagranicznego, spółdzielni europejskiej lub spółki europejskiej

Projekt zakłada dodanie art. 16g ust. 1 pkt 7, w którego myśl w przypadku prowadzenia przez podatnika, niemającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zagraniczny zakład lub przeniesienia przez spółkę europejską lub spółdzielnię europejską siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowić ma wartość poszczególnych składników majątku w wysokości przyjętej dla celów podatkowych, wynikająca z ksiąg podatkowych tego podatnika, niezaliczona do kosztów w jakiejkolwiek formie. Wartość ta nie może być jednak wyższa od wartości rynkowej składnika majątku.

6. Ustalanie wartości początkowej komercjalizowanej własności intelektualnej wniesionej jako wkład niepieniężny

Wskutek proponowanych zmian, regulacje art. 16g ust. 10a będą miały zastosowanie także do komercjalizowanej własności intelektualnej. W konsekwencji, w razie nabycia w drodze wkładu niepieniężnego komercjalizowanej własności intelektualnej wnoszonej przez podmiot komercjalizujący, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 16g ust. 9, który określa sposób ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w przypadku przekształcenia formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów. Wartość ta będzie przyjmowana w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu wnoszącego.


DOKONYWANIE ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH OD ŚRODKÓW TRWAŁYCH ORAZ WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH I PRAWNYCH OTRZYMANYCH W ZWIĄZKU Z LIKWIDACJĄ OSOBY PRAWNEJ LUB SPÓŁKI

Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 16h ust. 3b, w przypadku otrzymania, w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które uprzednio zostały wniesione do tej osoby prawnej lub spółki jako wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, albo komercjalizowanej własności intelektualnej, odpisy amortyzacyjne będą dokonywane z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości tych odpisów, według metody amortyzacji stosowanej przez podmiot likwidowany. Zmiana polega więc na rozszerzeniu dyspozycji art. 16h ust. 3b o spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne oraz na objęciu zakresem tego przepisu komercjalizowanej własności intelektualnej.


LIMIT ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH DLA PODATNIKÓW ROZPOCZYNAJĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ W TRAKCIE ROKU PODATKOWEGO

Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 16k ust. 13, w przypadku spółki niebędącej osobą prawną, rozpoczynającej działalność w roku podatkowym, kwota limitu odpisów amortyzacyjnych, o której mowa w ust. 7, odnosiła się będzie do łącznej wartości odpisów, rozliczanych zgodnie z art. 5 na wspólników tej spółki. Oznacza to, że limit ten będzie rozliczany proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). Przepisy dotyczące limitu odpisów amortyzacyjnych nie znajdą zastosowania m.in. do podatników rozpoczynających działalność w roku podatkowym, którzy zostali utworzeni w wyniku przekształcenia spółek niebędących osobami prawnymi. Zmiana ta wynika z nowego brzmienia art. 16k ust. 11.

 

ZMIANY W ZAKRESIE ZWOLNIEŃ Z PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB PRAWNYCH

Projekt zakłada nowelizację art. 17 ust. 1 pkt 51 oraz ust. 7 polegającą na zastąpieniu zwrotu „ze zbycia udziałów, akcji” sformułowaniem „ze zbycia udziałów (akcji)”. Zmiany te mają charakter redakcyjny i związane są z dostosowaniem treści przepisu do wykorzystywanych w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. pojęć.

 

ZMIANY W ZAKRESIE PRZYCHODU FINANSUJĄCEGO W UMOWIE LEASINGU

W projekcie proponuje się zmianę brzmienia art. 17b ust. 3 związaną z rozszerzeniem zakresu podmiotowego ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. i dostosowaniem treści przepisu do wykorzystywanych w tej ustawie pojęć.

WYŁĄCZENIE PRAWA DO ODLICZENIA OD PODSTAWY OPODATKOWANIA Z TYTUŁU NOWYCH TECHNOLOGII NABYTYCH W DRODZE WKŁADU NIEPIENIĘŻNEGO

Zgodnie z nowym art. 18b ust. 12 regulacje dotyczące prawa do odliczenia od podstawy opodatkowania nie będą obejmowały nowych technologii nabytych w drodze wkładu niepieniężnego.

ZMIANY W ZAKRESIE KUMULACJI DOCHODÓW

Projekt przewiduje nowelizację art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz dodanie art. 20 ust. 16. W wyniku tych zmian przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 obejmą również spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne. Skutkiem wprowadzenia ust. 16 będzie natomiast wyłączenie ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych dywidend i innych dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, w części, w jakiej w państwie spółki podlegającej w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, wypłacane z tego tytułu kwoty w jakiejkolwiek formie będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, odliczeniu od dochodu, podstawy opodatkowania lub od podatku spółki wypłacającej.

ZMIANY W ZAKRESIE ZWOLNIENIA OD PODATKU PRZYCHODÓW Z ODSETEK, PRAW AUTORSKICH LUB POKREWNYCH I INNYCH TYTUŁÓW WYMIENIONYCH W ART. 21 UST. 1 PKT 1

Zgodnie z nowym art. 21 ust. 9 ze zwolnienia od podatku dochodowego przychodów z tytułów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 (m.in. odsetki, prawa autorskie lub pokrewne, sprzedaż tych praw), nie będą mogły skorzystać spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne.

PRAWO KOMPLEMENTARIUSZY DO ODLICZENIA OD PODATKU

Projekt nowelizacji zakłada dodanie art. 22 ust. 1a‑1e. Przepisy te przewidują przyznanie komplementariuszom prawa do odliczenia, w okresie nieprzekraczającym kolejnych 5 lat podatkowych, zapłaconego przez spółki komandytowe i spółki komandytowo‑akcyjne podatku, w części, w jakiej ekonomicznie obniżał on wypłacony komplementariuszowi zysk ze spółki. Limity przysługujące wspólnikowi z tytułu uczestnictwa w różnych spółkach komandytowych lub spółkach komandytowo‑akcyjnych nie będą sumowane.

W projekcie proponuje się też nowelizację wprowadzenia do wyliczenia z art. 22 ust. 4 oraz zmianę brzmienia ust. 4 pkt 1. Modyfikacje te mają charakter redakcyjny, a także służą dostosowaniu treści tej regulacji do pojęć wykorzystywanych w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r.

 

ZMIANY W ZAKRESIE DEKLARACJI I ZALICZEK NA PODATEK DOCHODOWY

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 5b podatnik będący wspólnikiem spółki jawnej, która zawiesi wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, będzie zwolniony, w zakresie tej działalności, z obowiązku wpłaty zaliczek miesięcznych, zaliczek kwartalnych oraz zaliczek miesięcznych w uproszczonej formie za okres objęty zawieszeniem. Zmiana polega na wyłączeniu z zakresu powyższego uregulowania wspólników spółki komandytowej i spółki komandytowo‑akcyjnej.

Projekt zakłada również nowelizację art. 25 ust. 13 pkt 2 i 4. Zmiana w ust. 13 pkt 2 skutkuje tym, że przepis ten nie będzie miał zastosowania do spółki komandytowej i spółki komandytowo‑akcyjnej, zaś zmiana w ust. 13 pkt 4 wiąże się z rozszerzeniem zakresu podmiotowego tej regulacji o jednostki niemające osobowości prawnej.

 

PODMIOTY PROWADZĄCE RACHUNKI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH JAKO PŁATNICY

W projekcie proponuje się zmianę brzmienia art. 26 ust. 1 i 2, wskutek której podmioty prowadzące rachunki papierów wartościowych staną się płatnikami. Będą one zatem upoważnione do poboru podatku od dywidend i niektórych innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, uzyskanych z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez te podmioty. Jeżeli płatnikiem będzie spółka komandytowa lub spółka komandytowo‑akcyjna, zobowiązana ona będzie przy poborze podatku należnego od komplementariusza z tytułu wypłaty z zysku do zastosowania odliczenia z art. 22 ust. 1a‑1e.

W projektowanym art. 26 ust. 2 uściślono, że 14‑dniowy termin, w ciągu którego płatnik będzie zobowiązany pobrać podatek w razie przeznaczenia dochodu na podwyższenie kapitału zakładowego, w przypadku gdy z podwyższeniem kapitału zakładowego nie wiąże się wymóg jego rejestracji, biegnie od dnia podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podwyższeniu tego kapitału, a w spółdzielniach – od dnia podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podwyższeniu funduszu udziałowego.

 

PRZEKAZANIE 1% PODATKU NA RZECZ JEDNOSTEK NAUKOWYCH I UCZELNI

Projekt przewiduje wprowadzenie art. 28b, zgodnie z którym podatnicy będą mogli przekazać 1% podatku dochodowego od osób prawnych na rzecz jednostek naukowych i uczelni w zakresie tworzenia innowacyjnych technologii i produktów.

1. Beneficjenci

Beneficjentami będą mogły być wyłącznie jednostki naukowe, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. a‑d ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki2, posiadające kategorię A+, A lub B i umieszczone w wykazie prowadzonym przez ministra właściwego do spraw nauki. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu do projektu, określenie katalogu beneficjentów pozwoli zapobiec zjawisku wzajemnego przekazywania 1% podatku dochodowego od osób prawnych np. przez przedsiębiorców mających status centrum badawczo‑rozwojowego. Wskazanie kategorii, którą jednostki naukowe będą musiały posiadać, aby możliwe było przekazanie na ich rzecz 1% podatku, ma zapewnić, że z przywileju tego będą korzystały tylko najlepsze z nich, dające gwarancję dobrego wykorzystania pozyskanych środków. Prowadzenie wykazu jednostek uprawnionych przez ministra właściwego do spraw nauki ułatwi zaś podatnikom dostęp do informacji, które z jednostek naukowych są uprawnione do otrzymania środków z 1% podatku.

2. Mechanizm przekazywania

Na wniosek podatnika, naczelnik urzędu skarbowego właściwego miejscowo do złożenia zeznania podatkowego będzie przekazywał kwotę, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upłynie termin do złożenia zeznania, na rachunek bankowy jednostki naukowej wybranej przez podatnika z wykazu. Podatnicy, u których rok podatkowy jest inny niż kalendarzowy, będą mogli wybrać jednostkę naukową wymienioną w wykazie obowiązującym na dzień złożenia zeznania lub korekty zeznania.

3. Wniosek podatnika o przekazanie 1% podatku

Za wniosek podatnika o przekazanie 1% podatku dochodowego od osób prawnych na rzecz jednostek naukowych lub uczelni uważane będzie wskazanie przez niego w zeznaniu podatkowym albo w korekcie zeznania jednostki naukowej poprzez podanie:

  1. jej numeru identyfikacyjnego wskazanego na potrzeby przekazania 1% podatku w wykazie jednostek uprawnionych, oraz
  2. kwoty do przekazania na rzecz tej jednostki, w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego, z uwzględnieniem możliwości przekazania przez podatnika kwoty podatku na rzecz więcej niż jednej i nie więcej niż trzech jednostek naukowych, jeżeli kwota stanowiąca 1% podatku należnego wyniesie co najmniej 1 000 000 zł.

4. Wysokość przekazywanych kwot

Przekazywana kwota nie będzie mogła przekroczyć kwoty w wysokości 1% podatku wynikającego:

  1. z zeznania złożonego w terminie określonym do jego złożenia, albo
  2. z korekty tego zeznania, jeżeli zostanie dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu wyznaczonego do złożenia zeznania,
  • po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół; kwota zostanie pomniejszona o koszty przelewu bankowego.

Jeżeli kwota stanowiąca 1% podatku należnego będzie wynosiła co najmniej 1 000 000 zł, podatnik będzie mógł wskazać więcej niż jedną jednostkę naukową, jednak nie więcej niż trzy jednostki. W takim przypadku łączna wysokość kwot przekazywanych na rzecz wszystkich jednostek naukowych nie będzie mogła przekroczyć kwoty w wysokości 1% podatku wynikającego z zeznania złożonego w terminie określonym do jego złożenia albo z korekty tego zeznania, pod warunkiem że zostanie dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu wyznaczonego do złożenia zeznania.

5. Przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest prawo do przekazania 1% podatku

Warunkiem przekazania kwoty będzie zapłata w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz jednostki naukowej, nie później niż w terminie 2 miesięcy od upływu terminu wyznaczonego do złożenia zeznania podatkowego. Za zapłacony podatek uznawana będzie również zaległość podatkowa, której wysokość nie przekroczy trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe3 za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej.

6. Odstąpienie przez naczelnika urzędu skarbowego od przekazania 1% podatku

Naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł odstąpić od przekazania 1% podatku, w przypadku gdy:

  1. w wykazie jednostek uprawnionych nie zostanie podany numer rachunku bankowego lub podany numer będzie nieprawidłowy;
  2. jednostka nie będzie figurowała w wykazie jednostek uprawnionych;
  3. podatnik poda w zeznaniu numer identyfikacyjny jednostki naukowej wskazany na potrzeby przekazania 1% podatku, którego nie zawiera wykaz jednostek uprawnionych.

7. Obowiązki naczelnika urzędu skarbowego właściwego według siedziby jednostki naukowej lub siedziby uczelni

Naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby jednostki naukowej, a w przypadku jednostki naukowej będącej podstawową jednostką organizacyjną uczelni – według siedziby uczelni, w terminie do końca października roku, w którym zostanie przekazana kwota, będzie obowiązany do przekazania jednostce naukowej albo uczelni zbiorczej informacji o:

  1. wysokości kwoty przekazanej na rzecz jednostki naukowej, a w przypadku uczelni – kwoty przekazanej na rzecz poszczególnych jednostek naukowych będących podstawowymi jednostkami organizacyjnymi uczelni,
  2. danych identyfikacyjnych podatnika (nazwa, siedziba)
  • jeżeli podatnik w zeznaniu podatkowym lub w korekcie zeznania wyrazi zgodę na przekazanie tych danych jednostce naukowej lub uczelni.